ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΟΠΣ.1)

 

  1. Γενικά

Οι εξελίξεις στην παγκόσμια ναυτιλία και η παρατηρούμενη συνεχής άνοδος της ελληνόκτητης ναυτιλίας αποτέλεσαν το ερέθισμα για τη διερεύνηση και τελικά την απόφαση δημιουργίας του προγράμματος αυτού, το οποίο ως στόχο έχει την κατάρτιση των συμμετεχόντων στο αντικείμενο της ναυτιλίας και των μεταφορών με ιδιαίτερη έμφαση σε πρακτικά ζητήματα που ανακύπτουν μέσα από αναλύσεις και αναφορές σε πραγματικά γεγονότα. Με τον τρόπο αυτό ο εκπαιδευόμενος αντιλαμβάνεται καλύτερα τη λειτουργία της ναυτιλιακής αγοράς και των μεταφορών, ενώ κατά τη διάρκεια του προγράμματος του δίνεται η ευκαιρία να επισκεφθεί ναυτιλιακές επιχειρήσεις και να συμμετάσχει σε εξειδικευμένα σεμινάρια, workshops και συνέδρια χωρίς επιπλέον κόστος.

 

  1. Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος

Ο Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος του ολοκληρωμένου προγράμματος σπουδών με τίτλο «Οργάνωση και Διοίκηση Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων» είναι ο κ. Ελευθέριος Θαλασσινός, Καθηγητής του Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιά, Επιστημονικός Υπεύθυνος του προγράμματος elearning του ιδίου Τμήματος, Διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Ναυτιλία του ιδίου Τμήματος και  Επιστημονικός Υπεύθυνος του Κέντρου Αριστείας Jean Monnet.

 

  1. Περιγραφή του προγράμματος

Το πρόγραμμα αποτελείται από πέντε (5) θεματικά αντικείμενα (μαθήματα) τα οποία καλύπτονται σε τρεις (3) εβδομαδιαίες διαλέξεις το καθένα, στο σύνολο δεκαπέντε (15) εβδομάδες. Στο τέλος οι σπουδαστές καλούνται σε γραπτές εξετάσεις. Συγκεκριμένα, θα διδαχθούν τα ακόλουθα θεματικά αντικείμενα:

 

Θεματικό Αντικείμενο 1: «Θαλάσσιο Εμπόριο & Διεθνή Οικονομικά» (ΘΑ.1)

Κύριος στόχος του μαθήματος είναι η καλύτερη κατανόηση της δομής και του μηχανισμού του διεθνούς εμπορίου και των σχετικών οικονομικών μηχανισμών. Συγκεκριμένα:

  • Επικεντρώνεται στο διεθνές εμπόριο, τις πολιτικές του και τα διεθνή οικονομικά.
  • Ασχολείται με μια πολυεπίπεδη πολιτική ατζέντα που επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τις παγκόσμιες ναυτιλιακές αγορές.
  • Εξετάζεται η θεωρία και η πρακτική πίσω από την ανάπτυξη των σύγχρονων μορφών εμπορίου με έμφαση στα μεγάλης σημαντικότητας χύδην φορτία, όπως τα δημητριακά, το πετρέλαιο και τα σιδηρούχα και μη μεταλλεύματα.
  • Εκτιμώνται σε βάθος τα διακριτικά μικροοικονομικά χαρακτηριστικά των βασικών εμπορευμάτων, όπως η στοιβασία, η ανθεκτικότητα και η εποχικότητα καθώς επίσης και οι μηχανισμοί τιμολόγησης, οι μέθοδοι προσαρμογής και ο ρόλος των βασικών παραγωγών και των βασικών αγορών στη διαμόρφωση των συνθηκών της αγοράς.

 

Ως αποτέλεσμα παρακολούθησης του μαθήματος αυτού οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση:

  • Να κατανοούν τη σχέση μεταξύ θαλάσσιου εμπορίου και παγκόσμιας οικονομίας,
  • Να γνωρίζουν τη θεωρία των περιοχών ελεύθερου εμπορίου, τις κοινές αγορές και τις νομισματικές ενώσεις,
  • Να κατανοούν το διεθνές κανονιστικό πλαίσιο του θαλάσσιου εμπορίου
  • Να αναγνωρίζουν τη λειτουργία των μηχανισμών εξωτερικών συναλλαγών.

 

Θεματικό Αντικείμενο 2: «Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση» (ΘΑ.2)

Κύριος στόχος του μαθήματος είναι η καλύτερη κατανόηση των εναλλακτικών επενδυτικών αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας καθώς και οι διαφορετικές μορφές χρηματοδότησης για τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα:

  • Επικεντρώνεται στο corporate finance αποκλειστικά για τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
  • Ασχολείται με τη διαδικασία και τα είδη της παραδοσιακής χρηματοδότησης ενυπόθηκων δανείων των πλοίων καθώς και τις εναλλακτικές πηγές αγοράς κεφαλαίων, όπως η δημόσια έκδοση μετοχών και χρέους, χρηματοδοτική μίσθωση πλοίων κ.ο.κ. ενώ ανάλυση γίνεται και στις μορφές ιδίων κεφαλαίων και χρέους.
  • Αναλύεται η μέθοδος με την οποία λαμβάνονται μακροπρόθεσμες οικονομικές αποφάσεις από ναυτιλιακές επιχειρήσεις, τα εργαλεία ανάλυσης και οι παράγοντες που τις επηρεάζουν.
  • Συνδυάζονται επί της ουσίας η διοικητική λογιστική με τα χρηματοοικονομικά και εξετάζονται τα κύρια ζητήματα που αφορούν την αποτίμηση των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού με βάση τη μελλοντική απόδοση.

 

Ως αποτέλεσμα παρακολούθησης του μαθήματος αυτού οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση:

  • Να γνωρίζουν τις διεθνείς αγορές μετοχών, ομολόγων και repos.
  • Να γνωρίζουν τις αγορές ξένου συναλλάγματος, τις αγορές χρήματος και τις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης.
  • Να κατανοούν τις λογιστικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται στη σύγχρονη ναυτιλιακή πρακτική.
  • Να χειρίζονται με ευκολία τα απαραίτητα για την πραγματοποίηση ανάλυσης των λογιστικών καταστάσεων μιας ναυτιλιακής επιχείρησης εργαλεία.
  • Να κατανοούν τις αρχές της λογιστικής και των χρηματοοικονομικών των ναυτιλιακών επιχειρήσεων, τις βασικές τεχνικές της διοικητικής λογιστικής, του προγραμματισμού και του Ελέγχου.
  • Να γνωρίζουν τις τεχνικές και τις πρακτικές πτυχές των εξαγορών και συγχωνεύσεων στη ναυτιλιακή αγορά.

 

Θεματικό Αντικείμενο 3: «Ναυλώσεις και Ναυτασφαλίσεις» (ΘΑ.3)

Κύριος στόχος του μαθήματος αυτού είναι η καλύτερη κατανόηση της εμπορικής εκμετάλλευσης των πλοίων και των διαφόρων μεθόδων ναύλωσης και ναυτασφάλισης καθώς επίσης και ο τρόπος αντιμετώπισης των claims σύμφωνα με τα ισχύοντα ναυλοσύμφωνα. Εξετάζονται τρεις (3) βασικοί τομείς: οι γενικές αρχές της σύμβασης της θαλάσσιας ασφάλισης, η ασφάλεια κινδύνων των πλοιοκτητών που καλύπτει η ναυτασφάλιση καθώς και το είδος της απώλειας που επιδέχεται κάλυψη ανάλογα με το είδος της ασφάλισης. Συγκεκριμένα:

  • Αναπτύσσονται ηθεωρία και οι πρακτικέςπου σχετίζονται με τηνπώληση και την αγοράεμπορικών πλοίων, οι εμπορικές τους υπηρεσίες αναλόγως της μορφήςναύλωσης καιολεπτομερής υπολογισμόςτων οικονομικών τους επιδόσεωνσυμπεριλαμβανομένων τωνλιμενικών εργασιών,
  • Παρουσιάζεται μία επισκόπηση διαφόρων αγορώνεμπορευμάτων, όπως των αγορών δεξαμενόπλοιωνξηρού φορτίου, υγρού φορτίου (πετρέλαιο, παράγωγα πετρελαίου και χημικά), πλοίων που μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια, επιβατηγών και πλοίων ακτοπλοϊκών γραμμών,
  • Παραδίδεται μία ολοκληρωμένη εισαγωγή στην κατανόηση της θεματικής των ναυτασφαλίσεων. Συγκεκριμένα, διερευνάται η κανονιστική αλληλεπίδραση που αναπτύσσεται μεταξύ της Marine InsuranceAct1906, του κοινού δικαίουκαιτων όρωνδιαφόρων Ινστιτούτων που ασχολούνται με τη ναυτασφάλιση.
  • Εξετάζονται οι πολιτικές που ασκούνται σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο σε ζητήματα πολιτικής μεταφορών και σε συνδυασμό με το κανονιστικό πλαίσιο που εφαρμόζει ο Διεθνής Οργανισμός Ναυτιλίας (ΙΜΟ) στις θεματικές ανάπτυξης, σχεδιασμού και προδιαγραφών των πλοίων.

 

Ως αποτέλεσμα παρακολούθησης του μαθήματος αυτού οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση:

  • Να γνωρίζουν τις στρατηγικές και τις μεθόδους που ακολουθούν οι ναυλωτές και οι ναυτασφαλιστές.
  • Να αποφασίζουν με ποιο τρόπο να αξιοποιούν τους διαθέσιμους πόρους, τις συμβάσεις και τα προγράμματα σε μια ναυτιλιακή επιχείρηση.
  • Να γνωρίζουν τις τεχνικές και τις πρακτικές για την αποτελεσματική διοίκηση τμημάτων, όπως το chartering και το brokering.
  • Να γνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων, να κατονομάζουν ναυτιλιακούς όρους και να αναγνωρίζουν τους τύπους των πλοίων και τα χαρακτηριστικά τους.
  • Να γνωρίζουν τις βασικές διαστάσεις, το σχεδιασμό και τις λεπτομέρειες ναυτιλιακών κατασκευών και μηχανημάτων αναλύοντας τις λειτουργίες τους.
  • Να γνωρίζουν την ορολογία μέτρησης των πλοίων αναλύοντας τα χαρακτηριστικά τους και διακρίνοντας τη λειτουργία τους.
  • Να κατανοούν τα κύρια χαρακτηριστικά βασικών εμπορευματικών αγαθών, να αναλύουν τους κύριους εμπορικούς δρόμους τους και να εφαρμόζουν τη γνώση αυτή στη σχεδίαση ενός ταξιδίου για την αποδοτικότερη μεταφορά ενός φορτίου.
  • Να κατανοούν το ρόλο του διαμεσολαβητή και να αναλύουν τη σχέση του με τους πλοιοκτήτες.
  • Να διαχειρίζονται βασικά ζητήματα της ναυτασφάλισης διασαφηνίζοντας τον αντίκτυπό τους στη ναυτιλιακή βιομηχανία.

 

Θεματικό Αντικείμενο 4: «Ανάλυση Ναυτιλιακών Αγορών» (ΘΑ.4)

Κύριος στόχος του μαθήματος αυτού είναι η ανάλυση των οικονομικών αρχών και των πολιτικών που σχετίζονται με την άσκηση αποτελεσματικής διαχείρισης των ναυτιλιακών εταιριών. Συγκεκριμένα:

  • Επικεντρώνεται στη διάρθρωση των ναυτιλιακών αγορών, τους κύκλους της ναυτιλιακής αγοράς και τους όρους προσφοράς και ζήτησης.
  • Αναλύονται οι τρόποι οργάνωσης της ναυτιλιακής αγοράς, ο ρόλος των εποπτικών οργανισμών και της κυβέρνησης στη λειτουργία της, οι αντίστοιχες επιπτώσειςστη συμπεριφορά τωνναυτιλιακών εταιριών, η διαμόρφωση της τιμής του φορτίου, οι στρατηγικές και οι προβλέψεις της αγοράς.
  • Εξετάζεται η σχέση μεταξύ ναυτιλιακών αγορών και διεθνών αγορών εμπορευμάτων.
  • Αναπτύσσονται τα βασικά αναλυτικά εργαλεία των ποσοτικών μεθόδωνγια τη μοντελοποίηση τωνναυτιλιακών αγορών.

 

Ως αποτέλεσμα παρακολούθησης του μαθήματος αυτού οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση:

  • Να αναλύουν την οργάνωση των ναυτιλιακών αγορών και των συντελεστών τους.
  • Να διακρίνουν τις ναυτιλιακές αγορές.
  • Να κατανοούν την ύπαρξη, εξέλιξη και λειτουργία των ναυτιλιακών οικονομικών κύκλων συσχετίζοντάς τους με τη ναυτιλιακή αγορά.
  • Να γνωρίζουν πώς διαμορφώνονται οι προβλέψεις της τιμής των ναύλων.
  • Να χειρίζονται τα οικονομικά εργαλεία λειτουργίας (ζήτηση, προσφορά, διαμόρφωση ναύλου) των ναυτιλιακών αγορών.
  • Να αναλύουν την οικονομική γεωγραφία του παγκόσμιου εμπορίου.
  • Να συσχετίζουν τα χαρακτηριστικά των ναυτιλιακών αγορών και των αγορών εμπορευμάτων.

 

Θεματική Αντικείμενο 5: «Logistics, Οικονομικά των Μεταφορών και Διοίκηση Λιμένων» (ΘΑ.5)

Κύριος στόχος του μαθήματος αυτού είναι η εξέταση του τρόπου με τον οποίο η οικονομική επιστήμη εφαρμόζεται στις μεταφορές. Αναλύεται η σημασία των μεταφορών και η αλληλεπίδραση που αναπτύσσεται με σχετικές κοινωνικο-οικονομικές δραστηριότητες, τόσο από μακροοικονομική όσο και από μικροοικονομική άποψη. Συγκεκριμένα:

  • Επικεντρώνεται σε ζητήματα όπως ο υπολογισμός και ο καταμερισμός του κόστους στις μεταφορές, το λογιστικό κόστος και οι συναλλαγές στην απόφαση μεταφοράς προϊόντων.
  • Ασχολείται με τη ζήτηση, την προσφορά και το σημείο ισορροπίας στην αγορά των μεταφορών.
  • Αναλύεται το ζήτημα των μεταφορικών επενδύσεων και υποδομών σε συνάρτηση με την απαιτούμενη κινητικότητα.
  • Εξετάζονται οι πρακτικές και οιστρατηγικές εφοδιασμού καθώς και η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
  • Καλύπτεται η θεματική της ανάπτυξης των λιμένωνσε ένα ανταγωνιστικό παγκόσμιο πλαίσιο λαμβανομένων υπόψη τωνπολλαπλώνλειτουργιώντους και της συμβολήςτουςστην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
  • Αναπτύσσονται θέματα λιμενικού ανταγωνισμού, λιμενικής παραγωγικότητας και λιμενικής χρησιμότητας.

 

Ως αποτέλεσμα παρακολούθησης του μαθήματος αυτού οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση:

  • Να εφαρμόζουν τα οικονομικά εργαλεία στη λήψη αποφάσεων διαχείρισης λιμένων.
  • Να κατανοούν, να αναλύουν και να εφαρμόζουν με πρακτικά παραδείγματα τη λογική της εφοδιαστικής αλυσίδας και των logistics, όπως και να διακρίνουν τη σημασία τους στη λειτουργία του κλάδου των μεταφορών.
  • Να κατανοούν, να περιγράφουν, να αναλύουν και να συγκρίνουν μορφές οργάνωσης και λειτουργίας λιμένων.
  • Να κατανοούν και να αναλύουν τον ρόλο της ηγεσίας και της οργανωσιακής κουλτούρας στο σχεδιασμό και τη λειτουργία των λιμένων.
  • Να κατανοούν, να περιγράφουν, να αναλύουν και να συγκρίνουν μορφές τμηματοποίησης και μοντέλων οργάνωσης και λειτουργίας των λιμένων.
  • Να κατανοούν, εξηγούν, επεξεργάζονται και αναλύουν την οικονομική λειτουργία των λιμένων και του κλάδου των μεταφορών.
  • Να αναγνωρίζουν, να κατανοούν και να αναλύουν τις πολιτικές ποιότητας, ασφάλειας και εταιρικής κοινωνικής ευθύνης των λιμένων στην ευρύτερη περιοχή δραστηριότητάς τους και στην οικονομία γενικότερα.